Historische Kring Heemskerk

De beeldbank van de HKH werd opgestart in 2013. Op 16 september 2015 werd de 5.000 ste foto voor publicatie vrijgegeven. Inmiddels is het aantal foto's de 10.000 gepasseerd.
 
Homepage HKH Collectie Foto's HKH Zoekresultaat

Zoekresultaat:    Kastelen Overige   (in veld: Titel)     

Aantal gevonden foto's : 20   (uit: 10306)


Uitgebreid zoeken

Klik op foto voor vergroting en meer informatie

1. Object nr.: 15749   (15749.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kasteel Assumburg; Kasteel Marquette; Monumenten (gebouwen etc)
Beschrijving  :Ansichtkaart met oude afbeeldingen en enkele details van Marquette en Assumburg
 

2. Object nr.: 15750   (15750.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Oud Haarlem
Van kasteel Oud Haarlem zijn alleen nog sporen in het landschap te zien in de (bui­ten)bocht van de Hoflaan ten zuidoosten van Assumburg. Simon van Haarlem en zijn zwager Wouter van Egmond, ridders, kochten in 1248 het grafelijke hof ‘Hofland’. De familie Van Haarlem was daarmee eigenaar van vrijwel al het land ten oosten van de Hoogdorperweg, Sandenburg en de Tolweg.
Men acht het waarschijnlijk dat de familie Van Haarlem ook ten westen van de genoemde wegen grootgrondbezitter was. Aangenomen wordt tevens dat de bouw van Oud Haarlem vrij snel na 1248 moet hebben plaatsgevonden omdat na die tijd er geen reden meer was een dergelijk zware weerburcht te bouwen. Het grondplan vertoont een vierkante burcht, voorzien van hoektorens en omgeven door een gracht.

Jan van Bergen, neef van Willem van Haarlem, overleed in 1318. Hij had geen zoon om hem op te volgen. Zijn bezit verviel aan graaf Willem III. Toen was het Jan van Polanen die dit ‘Huis te Heemskerk’ van de graaf kocht. Het ging pas Oud Haarlem heten, toen er geen Van Haarlems meer waren. Midden 14e eeuw werd het kasteel grondig verwoest nadat het in 1351 belegerd was geweest door Dirk van Brederode in opdracht van Graaf Willem V. De Polanens stonden in de Hoekse en Kabeljauwse Twisten aan de verkeerde kant en moesten uiteindelijk vluchten. Jan II van Polanen vertrok naar Breda waar hij het kasteel van Breda liet bouwen. Hij overleed daar in 1378 en rust in een praalgraf in de Grote Kerk van Breda.

De ruïne heet tot op de dag van vandaag Oud Haarlem en is alleen zichtbaar als verhogingen onder het plaatselijke weiland. De grond waarop het heeft gestaan is benoemd tot archeologisch monument 45437.
Meer lezen? zie Heemskringen 4, 6, 8 en 32 en verder
Zie ook Jean Roefstra, Kasteel Oud Haerlem, 2015, ISBN 978-816773-4-9
 

3. Object nr.: 15751   (15751.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Oud Haarlem.
Van kasteel Oud Haarlem zijn alleen nog sporen in het landschap te zien in de (bui­ten)bocht van de Hoflaan ten zuidoosten van Assumburg. Simon van Haarlem en zijn zwager Wouter van Egmond, ridders, kochten in 1248 het grafelijke hof ‘Hofland’. De familie Van Haarlem was daarmee eigenaar van vrijwel al het land ten oosten van de Hoogdorperweg, Sandenburg en de Tolweg.
Men acht het waarschijnlijk dat de familie Van Haarlem ook ten westen van de genoemde wegen grootgrondbezitter was. Aangenomen wordt tevens dat de bouw van Oud Haarlem vrij snel na 1248 moet hebben plaatsgevonden omdat na die tijd er geen reden meer was een dergelijk zware weerburcht te bouwen. Het grondplan vertoont een vierkante burcht, voorzien van hoektorens en omgeven door een gracht.

Jan van Bergen, neef van Willem van Haarlem, overleed in 1318. Hij had geen zoon om hem op te volgen. Zijn bezit verviel aan graaf Willem III. Toen was het Jan van Polanen die dit ‘Huis te Heemskerk’ van de graaf kocht. Het ging pas Oud Haarlem heten, toen er geen Van Haarlems meer waren. Midden 14e eeuw werd het kasteel grondig verwoest nadat het in 1351 belegerd was geweest door Dirk van Brederode in opdracht van Graaf Willem V. De Polanens stonden in de Hoekse en Kabeljauwse Twisten aan de verkeerde kant en moesten uiteindelijk vluchten. Jan II van Polanen vertrok naar Breda waar hij het kasteel van Breda liet bouwen. Hij overleed daar in 1378 en rust in een praalgraf in de Grote Kerk van Breda.

De ruïne heet tot op de dag van vandaag Oud Haarlem en is alleen zichtbaar als verhogingen onder het plaatselijke weiland. De grond waarop het heeft gestaan is benoemd tot archeologisch monument 45437.
Meer lezen? zie Heemskringen 4, 6, 8 en 32 en verder.
Zie ook Jean Roefstra, Kasteel Oud Haerlem, 2015, ISBN 978-816773-4-9
 

4. Object nr.: 15752   (15752.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige
Beschrijving  :Beijerlust.
In de hoek tussen de Hoogdorperweg en Gerrit van Assendelftstraat stond een boerderij met als achtergrens het Achterwegje. Naar verluidt zou dit ooit door Jacoba van Beieren als jachthuis gebruikt zijn.
Mr. Jacob Boreel te Amsterdam kocht in 1802 het huis en stukjes grond er omheen en verkocht de hofstede Beierlust in 1820 aan Nicolaas Pieter Muilman die daar inmiddels was gaan wonen. Deze bankier uit Amsterdam was gehuwd met jonkvrouw Maria Deutz van Assendelft.
Vanaf het jaar 1820 begon Nicolaas Pieter Muilman aan de opbouw van een aanzienlijke buitenplaats. Hij breidde zijn erf uit door de aankoop van aanpalende percelen, hij bouwde een mooi nieuw Beierlust en in plaats van het Achterwegje zorgde hij voor een schaduwrijk voetpad naar het centrum.
De schatrijke Nicolaas Pieter Muilman werd zodoende een buurman van zijn schoonvader die op Assumburg woonde.
Later kwam het landhuis in bezit van Burgemeester Herman Zaalberg die het uiteindelijk in 1878 steen voor steen laat afbreken en als dubbel herenhuis opnieuw opbouwen aan de Velserweg in Beverwijk, naast het landgoed Akerendam.
 

5. Object nr.: 15753   (15753.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Tekeningen, schilderijen, gravures; Kastelen Overige
Beschrijving  :Meerestein.
De Hollandse Graven bezaten de curtis (of hof) “Hofland” dat in 1248 werd gekocht door Simon van Haarlem en zijn zwager Wouter van Egmond . Deze curtis bestond uit een groot stuk grond aan weerszijden van de grens tussen Heemskerk en Wijk aan Duin. De naam Merestein duikt pas ca 80 jaar later op als Jan van Egmond zich als eerste ‘van Merestein’ noemt en waarschijnlijk de bouwer is van het slot dat benoorden van de genoemde grens werd opgericht.

Vele generaties Van Egmond van Merestein hebben er gewoond tot in de Spaanse tijd het goed verbeurd verklaard werd en verwoest. Bovendien stief kort daarna (1599) de familie Van Egmond van Merestein toen uit.

Tussen 1600 en 1640 vindt (gedeeltelijk) herstel plaats wat blijkt uit het toenemend aantal schoorstenen waarvoor schoorsteengeld betaald moest worden. De gravure uit ca 1640 van R. Rogman (die algemeen als betrouwbaar wordt beschouwd), toont een flinke vierkante woontoren met aanbouw en een vaste brug over de gracht. Het geheel werd echter na verkoop in 1690 aan Jacob Boreel weer afgebroken.

Een passend maar eenvoudig huis werd gebouwd en dit zou het huis moeten zijn dat als de lustplaats Meresteyn door H. de Leth in 1728 als gravure werd vastgelegd. Dit huis werd echter binnen 50 jaar alweer afgebroken omdat de grond ook hier als jachtterrein gebruikt moest worden. Sindsdien leeft de naam Meerestein nog voort als een boerderij aan de Hoogdorperweg en als naam van de woonwijk in de omgeving.

De foto is een gravure door R Roghman, ca 1640
 

6. Object nr.: 15754   (15754.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Tekeningen, schilderijen, gravures; Kastelen Overige
Beschrijving  :Meeresteijn.
De Hollandse Graven bezaten de curtis (of hof) “Hofland” dat in 1248 werd gekocht door Simon van Haarlem en zijn zwager Wouter van Egmond . Deze curtis bestond uit een groot stuk grond aan weerszijden van de grens tussen Heemskerk en Wijk aan Duin. De naam Merestein duikt pas ca 80 jaar later op als Jan van Egmond zich als eerste ‘van Merestein’ noemt en waarschijnlijk de bouwer is van het slot dat benoorden van de genoemde grens werd opgericht.

Vele generaties Van Egmond van Merestein hebben er gewoond tot in de Spaanse tijd het goed verbeurd verklaard werd en verwoest. Bovendien stief kort daarna (1599) de familie Van Egmond van Merestein toen uit.

Tussen 1600 en 1640 vindt (gedeeltelijk) herstel plaats wat blijkt uit het toenemend aantal schoorstenen waarvoor schoorsteengeld betaald moest worden. De gravure uit ca 1640 van R. Rogman (die algemeen als betrouwbaar wordt beschouwd), toont een flinke vierkante woontoren met aanbouw en een vaste brug over de gracht. Het geheel werd echter na verkoop in 1690 aan Jacob Boreel weer afgebroken.

Een passend maar eenvoudig huis werd gebouwd en dit zou het huis moeten zijn dat als de lustplaats Meresteyn door H. de Leth in 1728 als gravure werd vastgelegd. Dit huis werd echter binnen 50 jaar alweer afgebroken omdat de grond ook hier als jachtterrein gebruikt moest worden. Sindsdien leeft de naam Meerestein nog voort als een boerderij aan de Hoogdorperweg en als naam van de woonwijk in de omgeving.

De foto is een gravure door R Roghman, ca 1646-1647
 

7. Object nr.: 15755   (15755.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Tekeningen, schilderijen, gravures; Kastelen Overige
Beschrijving  :Meerestein.
De Hollandse Graven bezaten de curtis (of hof) “Hofland” dat in 1248 werd gekocht door Simon van Haarlem en zijn zwager Wouter van Egmond . Deze curtis bestond uit een groot stuk grond aan weerszijden van de grens tussen Heemskerk en Wijk aan Duin. De naam Merestein duikt pas ca 80 jaar later op als Jan van Egmond zich als eerste ‘van Merestein’ noemt en waarschijnlijk de bouwer is van het slot dat benoorden van de genoemde grens werd opgericht.

Vele generaties Van Egmond van Merestein hebben er gewoond tot in de Spaanse tijd het goed verbeurd verklaard werd en verwoest. Bovendien stief kort daarna (1599) de familie Van Egmond van Merestein toen uit.

Tussen 1600 en 1640 vindt (gedeeltelijk) herstel plaats wat blijkt uit het toenemend aantal schoorstenen waarvoor schoorsteengeld betaald moest worden. De gravure uit ca 1640 van R. Rogman (die algemeen als betrouwbaar wordt beschouwd), toont een flinke vierkante woontoren met aanbouw en een vaste brug over de gracht. Het geheel werd echter na verkoop in 1690 aan Jacob Boreel weer afgebroken.

Een passend maar eenvoudig huis werd gebouwd en dit zou het huis moeten zijn dat als de lustplaats Meresteyn door H. de Leth in 1728 als gravure werd vastgelegd. Dit huis werd echter binnen 50 jaar alweer afgebroken omdat de grond ook hier als jachtterrein gebruikt moest worden. Sindsdien leeft de naam Meerestein nog voort als een boerderij aan de Hoogdorperweg en als naam van de woonwijk in de omgeving.

De foto is een gravure van het vooraanzicht door H. de Leth, 1728
 

8. Object nr.: 15756   (15756.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige
Beschrijving  :Poelenburg.
De naam ‘van Poelenburg’ komen we voor het eerst tegen bij ene Jacob Gerritsz. op het einde van de veertiende eeuw. Hij had van Wouter van Heemskerk een woning en hofstede te Heemskerk in leen. In een akte uit 1381 word het huis Poelenburg omschreven als ‘die huijsinge mitten werve en 4 acker lands gelegen vóór de werf, streckende aan den Kerkwegh’ en bovendien ‘nog een weide gelegen achter het huis en vandaar streckende tot aan den Hecksloot’. Jacob wordt op 14 juni 1410 genoemd als Jacob van Poelenburg.

Als wapen voerden de van Poelenburgs een blauwe leeuw op een zilveren veld. Dit duidt op een familierelatie met de van Heemskerks die een zilveren leeuw op een blauw veld voerden.

Het huis ging meerdere malen over en kwam onder andere in bezit van de Van Egmonds. Op 13 februari 1574 werd het goed nog omschreven als ‘de huizinge, hofstede, boomgaard en vier akkers land’. Er zijn geen aanwijzingen dat van vernietiging in de Spaanse tijd sprake zou zijn geweest hoewel er een tekening bekend is van J. Schijnvoet (zie afbeelding) van circa 1570 waarop men een gedeeltelijk verwoest kasteel ziet. In ieder geval is het kasteel rond 1580 weer geheel of gedeeltelijk opgebouwd.

In 1621 werd het huis Poelenburg wel in zijn geheel afgebroken door de nieuwe eigenaar Peter von Sedlnitzky. Deze heer stamde af van een Pools adellijk geslacht en had meegevochten in de slag bij Nieuwpoort (1610). Van 1602 tot 1610 was hij gouverneur van de stad Grave. Hij liet een nieuw huis bouwen met de voordeur in het midden met links en rechts drie ramen en op de eerste verdieping zeven ramen. Opmerkelijk aan het huis was het zeer hoge dak.

Na verschillende eigenaren werd het huis op 5 december 1724 verkocht aan een achttal Heemskerkers voor fl.8.600,-. Het huis werd omschreven als ‘het huis Poelenburch met deszelfs koetshuijs, stallingen, twee bouhuizen, boomgaarden, lanen, houtgewassen en landerijen rondom hetzelve gelegen, groot 18 morgen en 16,5 roeden.’ gelegen ten oosten van de huidige Gerrit van Assendelftstraat. Aan de noordkant werd het landgoed begrensd door de Maerelaan en ten oosten door de Hecksloot. Erbij behoorden ook ‘het Maerehuis’ en de ‘Vogelkooi’ en nog een tiental percelen land.

Na de koop werd het huis afgebroken en de grond werd verkocht aan Cornelis Groenlant. In 1730 spreekt men dan ook van land ‘daer Poelenbuch gestaen heeft’ en van ‘de gewese laen van Poelenburch’. De rest van het bezit werd verkaveld en in kleine percelen verkocht. De totaalopbrengst bedroeg fl.9.196 en 85 stuivers. Een schamele winst van 5 á 600 gulden die ook nog eens in 8 porties moest worden verdeeld. Het huis Poelenburg verdween hiermee uit de geschiedenis en leeft alleen nog voort in de naam van de wijk die op dezelfde plek werd gebouwd. Ook hier werd evenals dat bij Rietwijk het geval was, vóór de nieuwbouw helaas geen archeologisch onderzoek verricht.

De foto betreft een tekening door H. Spilman naar J. Schijnvoet ca 1570

Meer weten: Middeleeuwse kastelen van Noord-Holland door Mr.J.W. Groesbeek
 

9. Object nr.: 15757   (15757.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige
Beschrijving  :Poelenburg.
De naam ‘van Poelenburg’ komen we voor het eerst tegen bij ene Jacob Gerritsz. op het einde van de veertiende eeuw. Hij had van Wouter van Heemskerk een woning en hofstede te Heemskerk in leen. In een akte uit 1381 word het huis Poelenburg omschreven als ‘die huijsinge mitten werve en 4 acker lands gelegen vóór de werf, streckende aan den Kerkwegh’ en bovendien ‘nog een weide gelegen achter het huis en vandaar streckende tot aan den Hecksloot’. Jacob wordt op 14 juni 1410 genoemd als Jacob van Poelenburg.

Als wapen voerden de van Poelenburgs een blauwe leeuw op een zilveren veld. Dit duidt op een familierelatie met de van Heemskerks die een zilveren leeuw op een blauw veld voerden.

Het huis ging meerdere malen over en kwam onder andere in bezit van de Van Egmonds. Op 13 februari 1574 werd het goed nog omschreven als ‘de huizinge, hofstede, boomgaard en vier akkers land’. Er zijn geen aanwijzingen dat van vernietiging in de Spaanse tijd sprake zou zijn geweest hoewel er een tekening bekend is van J. Schijnvoet (zie afbeelding) van circa 1570 waarop men een gedeeltelijk verwoest kasteel ziet. In ieder geval is het kasteel rond 1580 weer geheel of gedeeltelijk opgebouwd.

In 1621 werd het huis Poelenburg wel in zijn geheel afgebroken door de nieuwe eigenaar Peter von Sedlnitzky. Deze heer stamde af van een Pools adellijk geslacht en had meegevochten in de slag bij Nieuwpoort (1610). Van 1602 tot 1610 was hij gouverneur van de stad Grave. Hij liet een nieuw huis bouwen met de voordeur in het midden met links en rechts drie ramen en op de eerste verdieping zeven ramen. Opmerkelijk aan het huis was het zeer hoge dak.

Na verschillende eigenaren werd het huis op 5 december 1724 verkocht aan een achttal Heemskerkers voor fl.8.600,-. Het huis werd omschreven als ‘het huis Poelenburch met deszelfs koetshuijs, stallingen, twee bouhuizen, boomgaarden, lanen, houtgewassen en landerijen rondom hetzelve gelegen, groot 18 morgen en 16,5 roeden.’ gelegen ten oosten van de huidige Gerrit van Assendelftstraat. Aan de noordkant werd het landgoed begrensd door de Maerelaan en ten oosten door de Hecksloot. Erbij behoorden ook ‘het Maerehuis’ en de ‘Vogelkooi’ en nog een tiental percelen land.

Na de koop werd het huis afgebroken en de grond werd verkocht aan Cornelis Groenlant. In 1730 spreekt men dan ook van land ‘daer Poelenbuch gestaen heeft’ en van ‘de gewese laen van Poelenburch’. De rest van het bezit werd verkaveld en in kleine percelen verkocht. De totaalopbrengst bedroeg fl.9.196 en 85 stuivers. Een schamele winst van 5 á 600 gulden die ook nog eens in 8 porties moest worden verdeeld. Het huis Poelenburg verdween hiermee uit de geschiedenis en leeft alleen nog voort in de naam van de wijk die op dezelfde plek werd gebouwd. Ook hier werd evenals dat bij Rietwijk het geval was, vóór de nieuwbouw helaas geen archeologisch onderzoek verricht.

De foto betreft een anonyme tekening ca 1725
Meer weten: Middeleeuwse kastelen van Noord-Holland door Mr.J.W. Groesbeek
 

10. Object nr.: 15758   (15758.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige
Beschrijving  :Poelenburg.
De naam ‘van Poelenburg’ komen we voor het eerst tegen bij ene Jacob Gerritsz. op het einde van de veertiende eeuw. Hij had van Wouter van Heemskerk een woning en hofstede te Heemskerk in leen. In een akte uit 1381 word het huis Poelenburg omschreven als ‘die huijsinge mitten werve en 4 acker lands gelegen vóór de werf, streckende aan den Kerkwegh’ en bovendien ‘nog een weide gelegen achter het huis en vandaar streckende tot aan den Hecksloot’. Jacob wordt op 14 juni 1410 genoemd als Jacob van Poelenburg.

Als wapen voerden de van Poelenburgs een blauwe leeuw op een zilveren veld. Dit duidt op een familierelatie met de van Heemskerks die een zilveren leeuw op een blauw veld voerden.

Het huis ging meerdere malen over en kwam onder andere in bezit van de Van Egmonds. Op 13 februari 1574 werd het goed nog omschreven als ‘de huizinge, hofstede, boomgaard en vier akkers land’. Er zijn geen aanwijzingen dat van vernietiging in de Spaanse tijd sprake zou zijn geweest hoewel er een tekening bekend is van J. Schijnvoet (zie afbeelding) van circa 1570 waarop men een gedeeltelijk verwoest kasteel ziet. In ieder geval is het kasteel rond 1580 weer geheel of gedeeltelijk opgebouwd.

In 1621 werd het huis Poelenburg wel in zijn geheel afgebroken door de nieuwe eigenaar Peter von Sedlnitzky. Deze heer stamde af van een Pools adellijk geslacht en had meegevochten in de slag bij Nieuwpoort (1610). Van 1602 tot 1610 was hij gouverneur van de stad Grave. Hij liet een nieuw huis bouwen met de voordeur in het midden met links en rechts drie ramen en op de eerste verdieping zeven ramen. Opmerkelijk aan het huis was het zeer hoge dak.

Na verschillende eigenaren werd het huis op 5 december 1724 verkocht aan een achttal Heemskerkers voor fl.8.600,-. Het huis werd omschreven als ‘het huis Poelenburch met deszelfs koetshuijs, stallingen, twee bouhuizen, boomgaarden, lanen, houtgewassen en landerijen rondom hetzelve gelegen, groot 18 morgen en 16,5 roeden.’ gelegen ten oosten van de huidige Gerrit van Assendelftstraat. Aan de noordkant werd het landgoed begrensd door de Maerelaan en ten oosten door de Hecksloot. Erbij behoorden ook ‘het Maerehuis’ en de ‘Vogelkooi’ en nog een tiental percelen land.

Na de koop werd het huis afgebroken en de grond werd verkocht aan Cornelis Groenlant. In 1730 spreekt men dan ook van land ‘daer Poelenbuch gestaen heeft’ en van ‘de gewese laen van Poelenburch’. De rest van het bezit werd verkaveld en in kleine percelen verkocht. De totaalopbrengst bedroeg fl.9.196 en 85 stuivers. Een schamele winst van 5 á 600 gulden die ook nog eens in 8 porties moest worden verdeeld. Het huis Poelenburg verdween hiermee uit de geschiedenis en leeft alleen nog voort in de naam van de wijk die op dezelfde plek werd gebouwd. Ook hier werd evenals dat bij Rietwijk het geval was, vóór de nieuwbouw helaas geen archeologisch onderzoek verricht.

De foto betreft een tekening door R. Roghman ca 1647

Meer weten: Middeleeuwse kastelen van Noord-Holland door Mr.J.W. Groesbeek
 

11. Object nr.: 15759   (15759.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige; Tekeningen, schilderijen, gravures
Beschrijving  :Rietwijk of Reewijk.
Van de kastelen en buitenplaatsen die Heemskerk in het verleden rijk was, is Rietwijk waarschijnlijk de meest onbekende. Restanten ervan zijn niet te zien, een wijk, straat of school is er niet naar vernoemd, en archeologisch onderzoek is er nooit naar gedaan. Wel zijn er enkele voorwerpen gevonden in de buurt van de plaats waar het kasteel gestaan moet hebben.

Rietwijk lag ongeveer tussen de huidige Willem van Velsenstraat en Simon van Haerlemstraat. De oprijlaan liep naar de Gerrit van Assendelftstraat, in het verlengde van de oude Jan van Kuikweg. De Nieuwe Jan van Kuikweg volgt dus de oude oprijlaan en gaat dwars door het kasteel heen.

Rietwijk werd mogelijk in de 14e eeuw gebouwd. In het begin van die eeuw is een zekere Jan van Rietwijk eigenaar van Assumburg. Wellicht was hij ook eigenaar (en naamgever) van Rietwijk. In een akte uit 1603 wordt gesproken van “ ’t vervallen huys te Rewijck”. Het is waarschijnlijk dat het kasteel verwoest werd in de periode 1572-1576 toen Spaanse soldaten en Geuzenbenden door Kennemerland trokken en overal grote vernielingen aanrichtten. Op een tekening van Rietwijk uit omstreeks 1640 door Roeland Roghman zien we een schamele ruïne: iets dat lijkt op de resten van een toren en verder wat muurwerk.

A.Schouman maakte een eeuw later laat een tekening van een imposant bouwwerk. Onbekend is in hoeverre deze tekening fantasie is of een oude afbeelding als basis heeft gehad. Hoewel het kasteel dus slechts een ruïne was, was Rietwijk in de 17e eeuw een gewild bezit. Tot het kasteel behoorden namelijk ook uitgestrekte landerijen die verpacht konden worden. Bovendien leverde het bezit prestige op want de eigenaar mocht zich “Heer van Rietwijk” noemen. In 1710 kocht Jean Deutz, eigenaar van Assumburg, het terrein aan. Hij liet een toegang maken aan de Tolweg, recht tegenover de oprijlaan van Assumburg. Verder liet hij op het terrein een hertenkamp aanleggen, een fraaie pendant voor de grote tuin die hij achter Assumburg liet inrichten.

De toegang tot de hertenkamp werd versierd met twee vazen op piëdestal. Dit zijn de vazen die tegenwoordig het begin van de oprijlaan bij kasteel Marquette opsieren. Hoe lang Rietwijk als hertenkamp in gebruik is geweest, is niet bekend. In het midden van de 19e eeuw stond er op het terrein (dat toen 9 hectaren besloeg) een jachthuis. Na de dood in 1867 van Josina Johanna Willlink, weduwe van Jacob Maarten Deutz van Assendelft, eigenaresse van Assumburg en Rietwijk, werden de landerijen van de voormalige hertenkamp door de erfgenamen verkocht. Met de opkomst van de tuinderij en bloembollenteelt in Heemskerk rond 1900 werden de gronden omgezet in tuinderijen en bollenvelden.

Bij de aanleg van de wijk Assumburg in het begin van de jaren zestig in de vorige eeuw, werd niet de moeite genomen het vroegere kasteelterrein te onderzoeken. Vondsten die wel werden gedaan bij het graven van een rioleringssleuf langs de (nieuwe) Jan van Kuikweg dateren uit de periode dat het kasteel al vervallen was tot ruïne.

De foto betreft een tekening van De ruïne Rietwijk die rond 1640 door Roghman werd getekend

Bron: Vondsten bij kasteel Rietwijk, Heemskring 32
 

12. Object nr.: 15760   (15760.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige; Tekeningen, schilderijen, gravures
Beschrijving  :Rietwijk of Reewijk.
Van de kastelen en buitenplaatsen die Heemskerk in het verleden rijk was, is Rietwijk waarschijnlijk de meest onbekende. Restanten ervan zijn niet te zien, een wijk, straat of school is er niet naar vernoemd, en archeologisch onderzoek is er nooit naar gedaan. Wel zijn er enkele voorwerpen gevonden in de buurt van de plaats waar het kasteel gestaan moet hebben.

Rietwijk lag ongeveer tussen de huidige Willem van Velsenstraat en Simon van Haerlemstraat. De oprijlaan liep naar de Gerrit van Assendelftstraat, in het verlengde van de oude Jan van Kuikweg. De Nieuwe Jan van Kuikweg volgt dus de oude oprijlaan en gaat dwars door het kasteel heen.

Rietwijk werd mogelijk in de 14e eeuw gebouwd. In het begin van die eeuw is een zekere Jan van Rietwijk eigenaar van Assumburg. Wellicht was hij ook eigenaar (en naamgever) van Rietwijk. In een akte uit 1603 wordt gesproken van “ ’t vervallen huys te Rewijck”. Het is waarschijnlijk dat het kasteel verwoest werd in de periode 1572-1576 toen Spaanse soldaten en Geuzenbenden door Kennemerland trokken en overal grote vernielingen aanrichtten. Op een tekening van Rietwijk uit omstreeks 1640 door Roeland Roghman zien we een schamele ruïne: iets dat lijkt op de resten van een toren en verder wat muurwerk.

A.Schouman maakte een eeuw later laat een tekening van een imposant bouwwerk. Onbekend is in hoeverre deze tekening fantasie is of een oude afbeelding als basis heeft gehad. Hoewel het kasteel dus slechts een ruïne was, was Rietwijk in de 17e eeuw een gewild bezit. Tot het kasteel behoorden namelijk ook uitgestrekte landerijen die verpacht konden worden. Bovendien leverde het bezit prestige op want de eigenaar mocht zich “Heer van Rietwijk” noemen. In 1710 kocht Jean Deutz, eigenaar van Assumburg, het terrein aan. Hij liet een toegang maken aan de Tolweg, recht tegenover de oprijlaan van Assumburg. Verder liet hij op het terrein een hertenkamp aanleggen, een fraaie pendant voor de grote tuin die hij achter Assumburg liet inrichten.

De toegang tot de hertenkamp werd versierd met twee vazen op piëdestal. Dit zijn de vazen die tegenwoordig het begin van de oprijlaan bij kasteel Marquette opsieren. Hoe lang Rietwijk als hertenkamp in gebruik is geweest, is niet bekend. In het midden van de 19e eeuw stond er op het terrein (dat toen 9 hectaren besloeg) een jachthuis. Na de dood in 1867 van Josina Johanna Willlink, weduwe van Jacob Maarten Deutz van Assendelft, eigenaresse van Assumburg en Rietwijk, werden de landerijen van de voormalige hertenkamp door de erfgenamen verkocht. Met de opkomst van de tuinderij en bloembollenteelt in Heemskerk rond 1900 werden de gronden omgezet in tuinderijen en bollenvelden.

Bij de aanleg van de wijk Assumburg in het begin van de jaren zestig in de vorige eeuw, werd niet de moeite genomen het vroegere kasteelterrein te onderzoeken. Vondsten die wel werden gedaan bij het graven van een rioleringssleuf langs de (nieuwe) Jan van Kuikweg dateren uit de periode dat het kasteel al vervallen was tot ruïne.

De foto betreft een fantasietekening van Rietwijk van rond ca 1750 door Schouwman.

Bron: Vondsten bij kasteel Rietwijk, Heemskring 32
 

13. Object nr.: 15761   (15761.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            :   
Thema           : Kastelen Overige
Beschrijving  :De Vlotter.
Al in de veertiende eeuw wordt het latere huis De Vlotter genoemd in officiële stukken. Gerrit van Hofland droeg zijn huis over aan Wouter van Heemskerk om het daarna van hem in leen terug te krijgen. De personen van leenheer en leenman wisselden daarna regelmatig tot het in de Spaanse tijd in 1572 “door den algemeijnen vijandt afgebrandt en geruïneert” werd.

In de zeventiende eeuw verschijnt er een “riddermatige hofstede” van waaruit de jacht werd beoefend. Volgens een vonnis van de rechtspraak van die tijd hadden de bezitters ter plaatse al vierhonderd jaar (dus teruggaande tot in de dertiende eeuw) “vrij schot, vrije jacht en vrije vlucht”. Uit officiële stukken van 1710 kunnen we opmaken dat een en ander inmiddels was uitgebreid tot een hofstede met stallen, koets- en wagenhuis en een woonhuis. Hier wordt ook de naam “De Vlotter” genoemd. De koper van dat moment veranderde de naam in “Jagerslust” en oefende zijn hobby van daaruit uit. Het huis veranderde nog enkele keren van eigenaar waarbij in 1817 wel de naam “De Vlotter” weer terugkeerde, maar werd uiteindelijk midden 19e eeuw gesloopt. Het vrijgekomen puin werd vooral gebruikt voor wegverharding.

Rond 1854 werd de huidige tuinderswoning op de achtergebleven fundering gebouwd. Thans (2015) wordt dit huisje grondig gerestaureerd zodat het nog lang kan herinneren aan de tuinbouw in voorbije jaren en Heemskerk.

Het wachten is op gedegen archeologisch onderzoek dat zou kunnen uitwijzen wanneer de oudste Vlotter werd gebouwd.

Bron: Mr. J.W. Groesbeek, Middeleeuwse kastelen van noord-holland

Voor meer informatie zie ook artikel van M.C. Vet 2012 van AWN-Beverwijk-Heemskerk op de website van AWN Beverwijk-Heemskerk

De foto betreft Het Huis en de Hofstede De Vlotter of Jagerslust zoals getekend rond 1729 door Hendrik de Leth en opgenomen in Het Zegenpralent Kennemerlant
 

14. Object nr.: 22167   (22167.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Zuidermaatweg   
Thema           : Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Weiland in de hoek Zuidermaatweg-Hoflaan waaronder de resten liggen van Kasteel Oud Haerlem. Het land is gescand door archeologen om te kunnen vaststellen wat er zich -meer dan bekend- onder de oppervlakte bevindt.
Op de achtergrond de woonwijk Broekpolder met prominent in beeld het appartementengebouw De Panthalon.
Zie ook foto 22149, 22150, 22168 e.v.
 

15. Object nr.: 22168   (22168.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Zuidermaatweg   
Thema           : Archeologie; Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Historisch archeoloog Jean Roefstra (links) in gesprek met Ferry van den Oever (geofysicus Saricon BV) en Nancy de Jong-Lambregts (archeo-geofysisch specialist) vóór de presentatie van de uitkomsten van veldonderzoek op het kasteelterrein van Oud Haerlem aan de pers. (zie ook foto 22150, 22170)
 

16. Object nr.: 22169   (22169.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Zuidermaatweg   
Thema           : Archeologie; Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Historisch archeoloog Jean Roefstra (rechts) wordt samen met wethouder Aad Schoorl geïnterviewd tijdens de presentatie van de uitkomsten van het veldonderzoek op het kasteelterrein van Oud Haerlem aan de pers. Zie ook foto 22171.
 

17. Object nr.: 22170   (22170.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Zuidermaatweg   
Thema           : Archeologie; Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Oud Haerlem expert Jean Roefstra licht tijdens de perspresentatie toe: “Noord-oostelijk van het eerder onderzochte gebied (zie ook foto 22171, rechter witte vak) is een hele grote nieuwe kasteelstructuur gevonden. Van wel 45 bij 45 meter breed. Een kasteel bestaat uit twee of drie gebouwen. Een voor- en hoofdburcht en een voorhof die omgeven zijn door grachten. Renaud heeft in 1960 de hoofdburcht ontdekt, wij met dit onderzoek de voorburcht. Een voorburcht is een soort voorversterking, waar de stallen, ambachtslieden en andere dienstlieden woonden. In de hoofdburcht woonde de kasteelheer en zijn gezin. Door deze vondst is Oud Haerlem in een klap twee keer zo groot geworden qua grootte”.
Links van Jean Roefstra staat Rob Gruben (Bouwhistoricus BAAC en kastelendeskundige)
 

18. Object nr.: 22171   (22171.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Zuidermaatweg   
Thema           : Archeologie; Kasteel Oud Haerlem
Beschrijving  :Afbeelding van de hypothese van de gevonden resultaten bij het veldonderzoek op het kasteelterrein van Oud Haerlem. De projectie is het werk van Jean Roefstra (historisch archeoloog) en Rob Gruben (bouwhistoricus).
Links in het grijze gedeelte is afgetekend de omtrek van het eerder in 1960 onderzochte gebied door Prof. Renaud (de hoofdburcht) en rechts daarnaast grote nieuwe kasteelstructuur (voorburcht) die werd gevonden. Van wel 45 bij 45 meter breed.
Zie ook foto 22150.
 

19. Object nr.: 22435   (22435.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Europaplein   
Thema           : Archeologie; Kastelen Overige
Beschrijving  :Tijdens de sloop en grondwerkzaamheden voor de bouw van een parkeergarage bij de winkels op het Europaplein werd gestuit op oude fundamenten. Een archeologisch bodemonderzoek is daarna verricht zoals op ook op de volgfoto's is te zien. Het zijn de resten van het voormalige kasteel/slot Meerestein. Zie ook 22441,22431.
 

20. Object nr.: 22441   (22441.jpg)
Titel              : Kastelen Overige  
Straat            : Europaplein   
Thema           : Archeologie; Kastelen Overige
Beschrijving  :Een platte grond van kasteel Meerestein voor de eigenaar/bewoner Hendrik van der Spelt.
Een kasteel met tuinen, gracht en oprijlaan.
De kaart is ontleend aan de website van IDDS ten tijde van de opgravingen aan het Europaplein in 2021-2022.
Zie ook 22435.
 

 

Uitgebreid zoeken

Laatste wijziging binnen getoonde foto's: 19 januari 2022